Grevillea (Proteaceae)
Grevillea is een prachtige en unieke plant uit Australië die steeds populairder wordt in tuinen over de hele wereld. Deze plant staat bekend om zijn prachtige bloemen en zijn vermogen om droge en moeilijke omstandigheden te overleven. De Grevillea is een geslacht van 360 soorten groenblijvende planten uit de Proteaceae familie. Ze zijn endemisch in Australië, Nieuw-Guinea, Nieuw-Caledonië, Indonesië en Sulawesi, maar in Australië komen verreweg de meeste soorten voor. De Grevillea is vernoemd naar Charles Francis de Greville. De Grevillea kent bodembedekkers, lage struiken, kleine tot middelgrote en grote bomen en is nauw verwant aan de Hakea. Het grootste verschil is dat de Hakea grote, sterk verhoute zaaddozen vormt.
Grevillea is een taaie plant die groeit in warme en droge omstandigheden. Hij kan goed tegen harde wind en heeft weinig water nodig. Sommige soorten zijn winterhard bij ons. Grevillea is ook een plant voor bodemerosie controle en kan worden gebruikt voor landschapsarchitectuur.
Grevillea australis
De G. australis is de enige Grevillea die van nature voorkomt in Tasmanië en komt ook voor in koudere gedeeltes van Australië. Het is de meest winterharde Grevillea en zal in ons land ook winterhard zijn en kan uitgroeien tot een struik van 0.2 – 2.5 meter hoog, en bloeit met witte bloemen. De soort is variabel en er zijn meerdere selecties verkrijgbaar, zoals bodembedekkers of planten die meer in de hoogte groeien.
Update 2023:
Helaas zijn beide Grevillea australis dood gegaan deze winter. Niet door de kou, want het is niet koud geweest, maar we hebben veel te veel regen gehad en dat konden de planten dus niet aan. Maar we gaan het gewoon weer proberen natuurlijk.
Update 2026:
De Grevillea australis staat weer in de tuin. Ik heb de 1x de normale vorm en 2x de bodembedekkende vorm in de tuin gezet
Grevillea ‘Big Red’
Deze kruising tussen juniperina en victoriae heeft de commerciele naam Grevillea ‘Big Red’ gekregen. Deze struik wordt 3.5 meter hoog en 2.5 meter breed. De blaadjes zijn glimmend en donkergroen. De bloemen zijn groot en hangend. De plant houdt van een plekje in de volle zon en goede drainage. De bloei vindt plaats in de late winter tot in het vroege voorjaar. Deze soort staat vanaf 2013 bij ons in de tuin.
Update 2026:
De Big Red doet het nog steeds super bij ons in de tuin en is volledig winterhard hier. Ik denk dat de struik nu al 2.5 meter hoog is
Grevillea victoriae ‘Murray Valley Queen’
Grevillea victoriae ‘Murray Valley Queen’ is een cultivar van de Australische soort Grevillea victoriae uit de familie Proteaceae.
De soort is van nature afkomstig uit het zuidoosten van Australië, met name in de staten Victoria en New South Wales.
In het wild groeit deze plant vooral in bergachtige gebieden, vaak op hoogtes boven de 1000 meter.
Daar komt hij voor in rotsachtige, schrale bodems in bossen, open woodland en heidevegetaties.
Typische standplaatsen zijn droge hellingen met uitstekende drainage en weinig organisch materiaal.
De cultivar ‘Murray Valley Queen’ is geselecteerd vanwege zijn sterke groei en opvallende bloei.
Het is een wintergroene struik die ongeveer 2 tot 3 meter hoog en breed kan worden.
De bladeren zijn groen en iets minder zilverachtig dan bij sommige andere vormen van de soort.
De bloemen zijn opvallend oranje tot rood en verschijnen vaak van herfst tot voorjaar.
Deze bloei trekt in Australië nectar-etende vogels aan, zoals honingeters.
De plant is goed aangepast aan droge omstandigheden en is eenmaal gevestigd behoorlijk droogtetolerant.
Tegelijkertijd verdraagt hij ook koude en zelfs sneeuw, wat hem relatief winterhard maakt voor een Grevillea.
De beste groei krijg je in volle zon of lichte halfschaduw.
Een cruciale factor is een perfect doorlatende bodem, omdat natte voeten vaak fataal zijn.
De plant doet het goed in arme, zanderige of stenige grond en heeft weinig voeding nodig.
Sterker nog, fosforrijke meststoffen kunnen schadelijk zijn voor Grevillea’s.
In zijn natuurlijke habitat groeit hij vaak samen met eucalyptussoorten in open bossen.
De cultivar heeft een compacte, ronde groei en is geschikt als solitair of haagplant.
Door zijn lange bloeiperiode geeft hij juist in de winter kleur in de tuin.
Al met al is ‘Murray Valley Queen’ een sterke, droogtetolerante en opvallend bloeiende struik met alpine roots
Grevillea miqueliana
Grevillea miqueliana is een Australische struik uit de familie Proteaceae.
De soort komt van nature voor in het zuidoosten van Australië, vooral in Victoria en aangrenzende delen van New South Wales.
Hij groeit voornamelijk in bergachtige en subalpiene gebieden.
De plant wordt vaak aangetroffen op hoogtes tussen ongeveer 800 en 1500 meter.
In het wild groeit hij op rotsachtige hellingen, in open bossen en tussen struikvegetatie.
De bodem is daar meestal arm, goed doorlatend en vaak zanderig of grindachtig.
Grevillea miqueliana groeit regelmatig in gebieden met sneeuwval in de winter.
Daardoor is hij beter bestand tegen kou dan veel andere Grevillea-soorten. In de winter van 2025/2026 zijn 2 kleine Grevillea juniperanas doodgegaan in de tuin. Ik vermoed dat het door de sneeuwval komt, maar Grevillea miqueliana, die ik in 2025 in de tuin heb gezet, heeft totaal geen last gehad van de sneeuw.
De plant vormt een compacte tot middelgrote struik van ongeveer 1 tot 3 meter hoog.
De bladeren zijn smal, langwerpig en vaak grijsgroen tot donkergroen van kleur.
De onderzijde van het blad kan lichter of licht behaard zijn.
De bloemen zijn opvallend rood tot roze en verschijnen meestal van winter tot voorjaar.
De soort prefereert een zonnige standplaats voor optimale groei en bloei.
Halfschaduw wordt verdragen, maar kan de bloei verminderen.
Een cruciale factor is uitstekende drainage, want natte grond wordt slecht verdragen.
De plant is goed aangepast aan droge omstandigheden zodra hij is gevestigd.
Grevillea miqueliana is daardoor een sterke, relatief winterharde en sierlijke soort met een uitgesproken bergachtige herkomst.
Grevillea rosmarinifolia
Grevillea rosmarinifolia werd voor het eerst formeel beschreven in 1825 door Allan Cunningham, in het boek van Barron Field, Geographical Memoirs on New South Wales, van exemplaren die waren verzameld aan de oevers van de Coxs River. De soortnaam (rosmarinifolia) betekent “rozemarijnbladig”.
Het is een wintergroene struik die een hoogte van ongeveer 2 meter kan bereiken en een spreiding van ongeveer 1,5 meter kan hebben.
Deze soort hebben wij gekregen van kwekerij Merrigum en het is echt een blikvanger in de tuin. De soort rosmarinifolia lijkt veel op juniperina maar ik vind de rosmarinifolia in bloei veel mooier. De plant is tot heden goed winterhard bij ons in de tuin.
Grevillea victoriae
Wij hebben verschillende soorten van deze plant in de tuin.
Grevillea victoriae ‘Marshall Olbrich’ is één van de hardste cultivars van de Grevillea,
Grevillea victoriae ‘Murray Valley Queen’ staat bij ons in de tuin sinds het voorjaar van 2020. Helaas is de kluit in tweeën gebroken, toen ik de plant uit de pot wou halen, maar gelukkig heeft de plant er niet onder geleden en loopt hij aan alle kant weer uit.
Grevillea victoriae afkomstig uit Dicksonsfall Creek, Australie is een struik die 1 tot 3.5 meter breed en hoog wordt. Deze soort is inheems in de staten oost-Victoria en zuid-New South Wales op 1000 meter hoogte of hoger. De plant maakt zijn bloemknoppen aan in de zomer en bloeit in de late herfst met rode bloemen. Onze plant is geselecteerd op Dickson Fallstrack in Australië en op deze plek trek de vorst heel diep de grond in. Volgens vrienden schijnt het dat deze victoriae ook veel kleinere blaadjes heeft dan andere exemplaren komen. De bloeiperiode is oktober/ november.
Update: Grevillea victoriae ‘Dickson Fall heeft het een behoorlijke poos uitgehouden in de tuin, ik denk wel een jaar of 4, 5. Helaas had de plant niet echt een goed wortelgestel en zijn er konijnen gaan graven rondom de plant en is het wortelgestel beschadigd, met als gevolg dat de plant een paar maand later dood was.
Verzorging:
Volle zon, geen mest geven met fosfaat erin (Osmocote kan wel, dat is slow release).
Zorg voor een goede drainage, want Grevilleas houden niet van natte voeten.
De planten kunnen uitstekend tegen droogte, dus extra water geven in de zomer is meestal niet nodig.
Stekken:
Stekken schijnt makkelijker te zijn dan zaaien.
Zaaien:
De meeste soorten hebben koude stratificatie nodig om te kunnen ontkiemen.
Winterhard:
De soort australis is de meest winterharde Grevillea en moet in ons klimaat volledig winterhard zijn.
De andere genoemde grevilleas kunnen veel vorst hebben, maar hoeveel is mij nog niet bekend.
Verkrijgbaarheid:
- Verschillende Grevillea soorten worden aangeboden door kwekerij Rein en Mark Bulk in Boskoop.
- Zaden zijn oa. te bestellen bij Wildseeds Tasmania. In Engeland is de plant wel goed verkrijgbaar,
maar dan moet je weer het geluk hebben dat ze verzenden naar Nederland.
Update 2019: G. victoriae ‘Dickson Falls’ is doodgegaan omdat de plant is aangevreten door konijnen.
G. alpivaga is niet winterhard gebleken. Een kleine plant van G. victoriae ‘Marshall Oblrich’
is doodgegaan in een koude winter, maar een grotere plant krijgt nu een herkansing bij ons in de tuin.