Winterharde Leptospermums geschikt voor het Nederlanse klimaat
Leptospermum is een plantengeslacht uit Australië en Nieuw-Zeeland dat bestaat uit groenblijvende heesters en kleine bomen. De soorten variëren van compacte struiken tot forse exemplaren die uiteindelijk kunnen uitgroeien tot kleine bomen met een decoratieve stam en een rijke bloei.
In Engelstalige landen staan Leptospermums bekend als tea trees. Ondanks deze naam zijn ze niet verwant aan de echte theeplant (Camellia sinensis). De naam zou zijn ontstaan tijdens de reizen van James Cook, die van de aromatische bladeren een theeachtige drank liet maken. Men dacht destijds dat deze drank kon helpen tegen scheurbuik tijdens lange zeereizen.
Op dit moment (01-06-2026) groeien in mijn tuin de soorten Leptospermum namadgiensis, lanigerum, obovatum, grandifolium en rupestre.
Door de jaren heen heb ik behoorlijk wat soorten uitgeprobeerd. Daarbij bleek al snel dat niet iedere Leptospermum geschikt is voor het Nederlandse klimaat. Zo was Leptospermum micromyrtus bij mij totaal niet winterhard. Ook de meeste vormen van Leptospermum scoparium, die vaak in tuincentra worden aangeboden, overleefden onze winters niet.
Ik heb wel een selectie van L. scoparium uit Nieuw-Zeeland gehad die winterhard bleek te zijn. Toch heb ik deze uiteindelijk verwijderd. De struik groeide erg slungelachtig, had kleine blaadjes en de bloei vond ik weinig opvallend. Vergeleken met andere soorten binnen het geslacht miste hij voor mij simpelweg sierwaarde.
Van alle soorten die ik heb gekweekt, blijft Leptospermum namadgiensis mijn favoriet. In 2009 kreeg ik deze plant als stek uit Amerika en sindsdien heeft hij zich ontwikkeld tot een van de meest bijzondere struiken in de tuin.
De bloemen zijn iets groter dan die van de meeste andere Leptospermums en ook het blad is wat forser. De grootste blikvanger is echter de stam. Net als bij veel Eucalyptussen schilfert de bast jaarlijks af, waardoor prachtige patronen en kleurverschillen zichtbaar worden. Vooral bij oudere exemplaren geeft dit de plant een uniek karakter dat je maar zelden ziet bij winterharde sierheesters.
Omdat mijn exemplaar inmiddels al vele jaren in de tuin staat en meerdere koude winters heeft doorstaan, beschouw ik Leptospermum namadgiensis als volledig winterhard op mijn locatie in Schoonebeek. Echte schade heb ik eigenlijk nooit gezien. Hooguit verschijnen er na een strenge winter hier en daar wat bruine blaadjes, maar de plant herstelt daar altijd snel van.
Juist die combinatie van uitstekende winterhardheid, fraaie bloemen, decoratieve afschilferende bast en een probleemloze groei maakt Leptospermum namadgiensis wat mij betreft een van de mooiste en meest waardevolle tea trees die je in Nederland kunt kweken.
Een van de Meest winterharde Leptospermums
Deze Leptospermum is in 1987 voor het eerst ontdekt in Australië door Phil Gilmour. Er zijn momenteel enkele kwekerijen in Amerika en Australië die deze plant verkopen.
In Australië groeit hij als een struik van 20 tot 50 cm hoog en op beschutte plaatsen kan hij 4 tot 5 meter hoog worden, soms met een hangende vorm.
Tot op heden is de Leptospermum namadgiensis alleen aangetroffen op en nabij de Mount Scabby en en in de buurt van Mt Kelly en op een heuvel op de richel tussen deze twee bergen in Namadgi Nationaal Park (ACT) op 1500-1820 meter hoogte.
Winterhardheid
-18C
Hoogte
5 m
Bloei
Juni
Geplant
2010
Standplaats
volle zon/ halfschaduw
❄︎ Winterhard: -18C
↕︎ Hoogte: 4 a 5m
❀ Bloei: juni
⚘ Aangeplant: 2010
✹ Standplaats: volle zon
De Leptospermum namadgiensis is bij ons zonder enige schade door 4 strenge winters gekomen, en de laagste temperatuur was -16C en het was twee weken onder nul. De plant is dus kei en keihard en heeft nog nooit schade gehad hier en staat al 16 jaar in de tuin. De plant is in 2010 geplant en staat er dus in 2026 nog steeds. Daarbij heeft deze plant ook nog een een hele mooie stam die in de zomer afschilferd, netzoals bij de Eucalyptus en aromatisch blad.
Laagblijvende vorm
Deze Leptospermum is Australie inheems in de staten New South Wales en Victoria en groeit daar op rotsachtig terrein op bergachtig of alpen niveau. De gemiddelde regenval in zijn natuurlijke omgeving is 700 mm tot meer dan 1000 mm met normaal gesproken geen droogte seizoen. Een synoniem is Leptospermum lanigerum var. grandifolium. Het is aan te raden om deze struik op de zon te plaatsen terwijl hij in Australië op de schaduw moet.
Winterhardheid
-16C
Hoogte
1.5 m
Bloei
Juni
Geplant
2012
Standplaats
volle zon
❄︎ Winterhard -16C
↕︎ Hoogte: 1.5 m
❀ Bloei: Juni
⚘ Aangeplant: 2013
✹ Standplaats: Volle zon
Leptospermum grandifolium staat bij ons in de tuin sinds 2012 en heeft nog nooit schade gehad in de 14 jaar dat hij bij ons in de tuin staat. Qua sierwaarde vind ik dit niet een van de mooiste Leptospermums, maar je hebt wel wat bijzonders in de tuin.
Leptospermum met mooie kleine bladeren
Leptospermum myrtifolium is een Australische struik die inheems is in New South Wales, Victoria en the Australian Capital Territory. Het is een hele vorstbestendige Leptospermum en deze plant heeft nog nooit schade gehad bij ons in de tuin. De bladeren zijn grijs, groen en de struik zal vermoedelijk 3 meter hoog worden en 2 meter breed.
Winterhardheid
-16C
Hoogte
3 m
Bloei
Juni
Geplant
2011
Standplaats
volle zon/ halfschaduw
❄︎ Winterhard: -16C
↕︎ Hoogte: 3 m
❀ Bloei: juni
⚘ Aangeplant: 2011
✹ Standplaats: Volle zon
Ook deze Leptospermum is keihard, maar het blijft hier wel een slungelachtig plantje. Waar de L. namadgiensis een forse struik wordt, blijft deze soort achter.
Een van de meest winterharde Leptospermums
De Australische Leptosperum rupestre is winterhard gebleken bij ons in de tuin en volgens de literatuur kan hij temperaturen aan tot maar liefst -20C. De plant heeft sierlijke kleine bloemen en wordt 2 meter hoog. Ik heb onze planten zelf gekweekt uit zaad dat ik besteld heb bij de Australasian plant society UK en ze staan al vanaf 2014 in de tuin bij ons. Geef de Leptospermum rupestre een plekje op de volle zon of eventueel in de half schaduw. Volgens de literatuur kan de plant schade oplopen bij temperaturen onder de –12C en het schijnt gevaarlijk te worden bij –20C. In Australië hebben planten –20C overleefd, maar dit kan alleen als de grond niet te diep bevriest. In Australië ligt er bijna altijd een dik pak sneeuw en zodoende kunnen veel planten hele lage temperaturen aan, omdat de grond niet te diep bevriest. Deze plant is niet vatbaar voor ziektes en plagen.
Winterhardheid
-20C
Hoogte
2 m
Bloei
juni
Geplant
2014
Standplaats
volle zon/ halfschaduw
❄︎ Winterhard -20C
↕︎ Hoogte: 2 meter
❀ Bloei: juni
⚘ Aangeplant: 2014
✹ Standplaats: volle zon
Ik heb sinds 2014 3 Leptospermum rupestre planten in de tuin en in 2020 heb ik nog 6 bodembedekkende L. rupestres in de tuin gezet. Het koudste wat ze hier hebben gehad is -16C en ze hebben nog nooit schade gehad door de winter.
Verdraagt natte grond beter dan andere Leptospermums
Leptospermum obovatum is in een erg onbekende Leptospermum, Jeff Irons (voormalig voorzitter van de Australasian plant society UK) tipte mij over deze Leptospermum omdat hij behoorlijk winterhard is en uitermate geschikt voor het klimaat van Nederland en België.
De plant is inheems in de staten New South Wales en Victoria in Australië en kent een gemiddelde regenval van 550-1450 mm.De gemiddelde temperatuur in zijn omgeving ligt tussen de 6C en 18C, met een maximum van 30C. Deze Leptospermum komt voor op hoogtes tot 1600 meter en zou opgewassen zijn tegen slechte drainage, want volgens een Australische site is de grond in zijn natuurlijke omgeving soms ondergelopen voor een bepaalde periode. De plant kan een hoogte bereiken van 2 tot 4 meter en leeft meestal niet langer dan 15 jaar.
Winterhardheid
-16C
Hoogte
2 – 4 m
Bloei
juni
Geplant
2013
Standplaats
volle zon/ halfschaduw
❄︎ Winterhard -16C
↕︎ Hoogte: 2 tot 4m
❀ Bloei: juni
⚘ Aangeplant: 2013
✹ Standplaats: volle zon
Deze Leptospermum staat in de tuin vanaf 2013 en is keihard gebleken en heeft nog nooit schade gehad.
Een van de weinige Leptospermums die zich tot een echte boom ontwikkelt
Winterhardheid
-18C
Hoogte
5 – 8 meter
Bloei
juni
Geplant
2024
Standplaats
volle zon/ halfschaduw
❄︎ Winterhard -18C
↕︎ Hoogte: 5 tot 8m
❀ Bloei: juni
⚘ Aangeplant: 2024
✹ Standplaats: volle zon
In totaal staan er sinds 2024 3 Leptospermums lanigerum in de tuin. Eentje heeft in 2026 voor het eerst bloemknopjes aangemaakt.
