Lomatia
Ontdek de fascinerende wereld van Lomatia, een zeldzaam geslacht met een geschiedenis van miljoenen jaren
Australische Lomatia’s combineren een exotische uitstraling met een verrassend goede winterhardheid. Deze bijzondere leden van de Proteaceae-familie groeien van nature in de koele berggebieden van Australië en Tasmanië. Met hun fraaie bladeren, elegante bloei en zeldzaamheid zijn het echte verzamelplanten voor liefhebbers van bijzondere tuinen.
Lomatia arborescens
Tree Lomatia
Lomatia arborescens groeit van nature in koele, vochtige bergbossen en regenwoudranden van oostelijk Australië. Je vindt hem vooral in hoger gelegen gebieden met veel neerslag, mist en relatief milde zomers. De soort groeit vaak aan bosranden, langs beekdalen en in open plekken van wet sclerophyll forest en subtropisch regenwoud.
Ik ben reuze benieuwd hoe winterhard deze soort daadwerkelijk is, ik heb een plant gekocht in 2026 en wil deze aan het eind van de zomer in de tuin zetten
Winterhardheid
?
Hoogte
10 m
Bloei
Juli
Geplant
in pot
Standplaats
volle zon/ halfschaduw
❄︎ Winterhard: ?
↕︎ Hoogte: 10m
❀ Bloei: juli
⚘ Aangeplant: in pot
✹ Standplaats: volle zon/ halfschaduw
Praktijk ervaring
De plant staat anno 2026 nog in pot, dus ik kan er nog weinig over zeggen
Lomatia fraseri
Mountain lomatia
Lomatia fraseri, of “Mountain Lomatia,” groeit in de koelere bergachtige streken van New South Wales en Victoria op hoogtes tussen 600 en 1.500 meter. Deze struik of kleine boom wordt vaak aangetroffen in vochtige bossen en subalpine gebieden.
Lomatia fraseri is bestand tegen koude winters en zware vorst. De plant heeft mooie getande bladeren en een frisgroen blad.
Deze plant is al jarenlang winterhard bij ons in de tuin, zonder enige vorm van bescherming. Deze Lomatia staat bij ons voor een zuidmuur in zandgrond, waar het lekker warm kan worden en hij heeft nog nooit enige vorm van schade gehad.
Winterhardheid
-16C
Hoogte
8-11 m
Bloei
Juli
Geplant
2014
Standplaats
volle zon
❄︎ Winterhard -16C
↕︎ Hoogte: 8-11m
❀ Bloei: juli
⚘ Aangeplant: 2014
✹ Standplaats: volle zon
Praktijk ervaring
Lomatia fraseri heb ik geplant in 2014 en hij heeft in 12 jaar tijd nog nooit schade gehad
Lomatia myricoides
River Lomatia
Deze soort, ook wel “River Lomatia” genoemd, Endemisch in Victoria en New South Wales, men vindt de soort vaak in een vochtige omgeving en heeft in zijn natuurlijke omgeving een gemiddelde regenval tot ongeveer 1000 mm in New South Wales en tot 1500 mm in de ‘Blue Mountains’. De plant groeit vaak in de ondergroei van eucalyptusbossen en regenwouden.
Deze Lomatia werd voor het eerst beschreven in 1807 door de Duitse Botanicus Karl Friedrich von Gaertner als Embothrium myricoides.
Lomatia myricoides heeft lancetvormige blaadjes met een spitse top. De plant groeit uit tot een grote houtachtige struik tot een kleine boom van twee tot vijf meter. De plant bloeit in de zomer met crème witte bloemen. De stam van de plant is bruingrijs en doet enigszins ruig aan. De plant heeft een zogenaamde ‘lignotuber’ waardoor hij na een bosbrand weer uitloopt. In Australië is de plant opgewassen tegen volledige schaduw, maar dat zal bij ons niet aan te raden zijn.
Winterhardheid
-16C
Hoogte
5-7 m
Bloei
juli
Geplant
2014
Standplaats
volle zon
❄︎ Winterhard -16C
↕︎ Hoogte: 5-7 m
❀ Bloei: juli
⚘ Aangeplant: 2014
✹ Standplaats: volle zon
Praktijk ervaring
Deze plant lijkt veel op Lomatia fraseri, maar is in alle opzichten kleiner. Geplant in 2014 en hij heeft nog nooit schade gehad bij ons in de tuin.
Lomatia polymorpha
mountain guitar plant
Na lang zoeken is het mij gelukt in 2025 om een paar plantjes te kopen in Frankrijk van Lomatia polymorpha. Ik had in het verleden al gehoord van een Canadese vriend die bij de E.H. Lohbrunner garden werkt in Vancouver dat deze Lomatia bij hem in Vancouver volledig winterhard is.
Lomatia polymorpha is een sierlijke, groenblijvende struik of kleine boom afkomstig uit Tasmanië.. Deze soort behoort tot de Proteaceae-familie en is een van de weinige vertegenwoordigers van dit plantenrijk die bestand is tegen koude temperaturen tot ver onder het vriespunt. Van nature groeit Lomatia polymorpha in vochtige, koele tot koude klimaatzones, vaak op berghellingen en in subalpiene bossen, tot wel 1200 meter hoogte. De bodem is daar doorgaans zuur, goed doorlatend en rijk aan organisch materiaal.
De plant komt vooral voor in het zuidwesten, centrum en zuiden van Tasmanië, vaak op plekken waar mist en neerslag veel voorkomen. In deze gebieden maakt Lomatia polymorpha deel uit van een biodiverse, soms mystiek ogende vegetatie waarin ook andere bijzondere planten uit koude klimaten gedijen.
Lomatia polymorpha groeit vaak aan de bosrand of in lichte openingen, waar het voldoende licht kan vangen zonder volledig blootgesteld te worden aan de elementen. De soort is goed bestand tegen vorst, wind en natte winters, en past zich aan diverse omgevingsomstandigheden aan, zolang de grond goed gedraineerd blijft.
Wat deze plant bijzonder maakt, is de enorme variatie in bladvorm. Zelfs aan één exemplaar kunnen diep ingesneden, gelobde of bijna gave bladeren voorkomen – een fenomeen dat verklaart waarom de soort de naam polymorpha (“veelvormig”) draagt. Deze bladvariabiliteit maakt de soort niet alleen botanisch interessant, maar ook visueel aantrekkelijk in de tuin.
Winterhardheid
-12C ?
Hoogte
2-4 m
Bloei
Mei
Geplant
2026
Standplaats
volle zon/ halfschaduw
❄︎ Winterhard: -12C
↕︎ Hoogte: 2-4 m
❀ Bloei: mei
⚘ Aangeplant: 2026
✹ Standplaats: volle zon/ halfschaduw
Praktijk ervaring
Geplant in 2026, dus ik kan nog niet oordelen over de winterhardheid van deze Lomatia.
Lomatia silaifolia
Crinkle Bush
De soort groeit van nature langs grote delen van de oostkust van Australië, vooral in New South Wales en Queensland. Daar staat hij in open eucalyptusbossen, heathlands en droge sclerofylvegetaties op zandsteen- en zanderige bodems met perfecte drainage. . De plant heeft extreem fijn, diep ingesneden blad. Van een afstand lijkt het bijna op een grote exotische varen of een fijnbladige Acacia.
.
Winterhardheid
?
Hoogte
1-2 m
Bloei
juli
Geplant
2026
Standplaats
volle zon
❄︎ Winterhard: ?
↕︎ Hoogte: 1-2 m
❀ Bloei: juli
⚘ Aangeplant: 2026
✹ Standplaats: volle zon
Praktijk ervaring
Geplant in 2026 dus ik kan nog niet oordelen hoe winterhard deze plant is.
Lomatia tinctoria
guitar plant
Lomatia tincoria groeit voornamelijk in de koelere bergachtige streken van Tasmanië. Deze soort wordt aangetroffen in vochtige, goed doorlatende bodems, vaak in de nabijheid van beken en in open bossen. De plant heeft leerachtige bladeren en draagt kleine crèmekleurige bloemen. Deze soort was voor het eerst beschreven in 1805, door de Franse natuurkundige F. Jacques Labillardière als Embothrium tinctorium.
Winterhardheid
-16C
Hoogte
1.5- 2 m
Bloei
juli
Geplant
2014
Standplaats
volle zon/ halfschaduw
❄︎ Winterhard -16C
↕︎ Hoogte: 1.5 – 2 m
❀ Bloei: juli
⚘ Aangeplant: 2014
✹ Standplaats: volle zon/ halfschaduw
Praktijk ervaring
De Lomatia tincoria staat bij ons een beetje in de verdrukking. Lomatia fraseri groeit eroverheen. Maar hij is wel volledig winterhard sinds 2014. Omdat ik geen foto heb van onze plant in bloei heb ik ter illustratie een foto geleend van het internet.
Zuid Amerika:
In Zuid-Amerika zijn Lomatia-soorten te vinden in de Andes van Chili en Argentinië, waar ze deel uitmaken van de unieke flora van de gematigde regenwouden en bergachtige gebieden. Twee prominente soorten uit deze regio zijn Lomatia ferruginea en Lomatia hirsuta. Beide soorten zijn aangepast aan de koele, vochtige omstandigheden van de Andes en groeien op hoogtes tussen 500 en 2.000 meter, vaak in de buurt van rivieren en op vochtige hellingen.
Habitat en omgevingsomstandigheden
In Zuid-Amerika groeien Lomatia-soorten in gematigde regenwouden die gekenmerkt worden door hoge neerslag, koele zomers, en koude winters. Deze gebieden ontvangen vaak sneeuw in de winter, en de planten zijn goed aangepast aan de vochtige bodems en de wisselende temperaturen. Ze gedijen in rijke, organische bodems, meestal in de nabijheid van beekjes en rivieren waar de bodem goed gedraineerd is.
Lomatia ferruginea
Een van de meest winterharde Lomatias
Lomatia ferruginea, ook bekend als de “Fierro plant,” is een struik of kleine boom die vooral voorkomt in de gematigde regenwouden van Zuid-Chili en Argentinië. Deze plant groeit vaak in bossen die worden gedomineerd door de Nothofagus-soorten (zuidelijke beuk), samen met andere koudebestendige planten zoals Drimys winteri en varens. De bladeren van Lomatia ferruginea zijn leerachtig en diep ingesneden, en de plant bloeit met kleine crèmekleurige bloemen die bestuivers aantrekken.
Winterhardheid
-10C ?
Hoogte
10 m
Bloei
juli
Geplant
nog in pot
Standplaats
volle zon/ halfschaduw
❄︎ Winterhard: -10C
↕︎ Hoogte: 10 meter
❀ Bloei: juli
⚘ Aangeplant: nog in pot
✹ Standplaats: volle zon/ halfschaduw
Praktijk ervaring
Lomatia ferruginea staat op moment van schrijven juli 2026 nog in pot, maar aan het einde van de zomer zet ik hem in de tuin.
Lomatia hirsuta
De meest winterharde Lomatia
Lomatia hirsuta, ook wel “Radal” genoemd, is een grotere boomsoort die tot 20 meter hoog kan worden en groeit in de zuidelijke Andes van Chili en Argentinië. Deze soort is bijzonder bestand tegen kou, De bladeren van Lomatia hirsuta zijn groot en bedekt met een dunne laag haartjes, vandaar de naam “hirsuta” (wat “harig” betekent).
Het is voor mij nog de vraag waar deze plant het beste kan groeien. Ik heb regelmatig gehoord dat hij op de schaduw moet. Maar als je naar foto`s zoek van de plant in zijn natuurlijke omgeving, dan zie je dat hij ook vaak in de volle zon groeit. Ik denk dat het wel kan, zolang hij maar in een goede voedzame bodem staat.
Winterhardheid
-20C
Hoogte
10 m
Bloei
juli
Geplant
nog in pot
Standplaats
volle zon tot schaduw
❄︎ Winterhard -20C
↕︎ Hoogte: 10 meter
❀ Bloei: juli
⚘ Aangeplant: staat nog in pot
✹ Standplaats: Volle zon tot schaduw
Praktijk ervaring
Ik heb een paar jaar lang Lomatia hirsuata in de tuin gehad, maar het was maar een klein plantje en hij kwam niet op gang. Ik vermoed dat hij veel te droog heeft gestaan, hij stond in zandgrond voor een zuidmuur. In 2026 heb ik met veel geluk weer een plantje kunnen kopen en deze gaat de tuin in als hij groot genoeg is.










