Luchtsnoeien van wortels:

Zo kweek je planten met een perfect wortelstelsel

rootmaker

Luchtsnoeien van wortels

Is het u wel eens opgevallen als u een plant koopt bij een kwekerij, dat de wortels in de kluit allemaal rondjes draaien. Zoals de wortels lopen, lopen ze over 10 jaar nog en het is niet gezond voor de plant dat de wortels van de kluit rondjes draaien. 
Het kan ook anders, in de handel zijn er verschillende planten potten te koop met gaatjes erin. Dit noemen ze airpots, rootmaker containers, airpruning containers, maar ze doen allemaal hetzelfde. De structuur van de pot is zo, dat de wortels gedwongen worden om naar buiten te groeien, zodra een wortelpunt door de opening van de pot heen groeit komt de wortel punt in aanraking met lucht. Dit zorgt ervoor dat de wortelpunt afsterft en dat de wortel nieuwe wortelvertakkingen aanmaakt. Dit proces gaat door en door en zo krijgt een plant allemaal wortels die naar buiten groeien. Een plant in een speciale plantenpot met overal openingen zal veel sneller groeien, gezonder zijn en sneller settelen.

Ik ben in 2011 begonnen met deze plantenpotten en heb een hele grote doos met rootmaker potjes besteld in Amerika. 

De werking

Ik zal proberen om de werking van deze potjes uit te leggen.
Als je een zaadje zaait dan maakt het zaadje, als hij ontkiemd een “penwortel” aan.
Dat is de eerste wortel die recht naar beneden groeit. In de natuur is deze “penwortel” soms nodig, maar volgens de Amerikaanse professor Carl Whitcomb voor planten in pot absoluut niet.
Als je, laten we zeggen op de “Whitcomb” manier wilt werken, dan moet je een stek of zaadje aanpakken bij het begin, dus gelijk bij het stekken of bij het zaaien.

De propagation cells van rootmaker zorgen ervoor dat de “penwortel” door een van de opening van het potje heen groeit en dan “ge-airpruned” wordt.
De wortel groeit door de opening heen en de groeipunt sterft af omdat hij in aanraking komt met lucht.

Binnen 2 of 3 dagen loopt de wortel aan alle kanten uit en je krijgt dan horizontale groeiende wortels, die op hun beurt weer door de openingen aan de zijkanten groeien en afsterven en weer worden er meer en meer wortels aangemaakt.

Op deze manier doet de plant niks anders dan meer en meer wortels aanmaken. Dit zorgt voor alle wortels naar buiten groeien en niet rond rond cirkelen, je planten krijgen meer stamdikte, meer groei en je krijgt gezondere planten, die ook veel sneller gesetteld zijn.

De planten kunnen niet al te lang in deze zaaipotjes blijven staan, afhankelijk van de grote van de propagation cell (meestal 2 maand) en dan worden ze overgepot in een rootmaker/rootbuilder of rootrapper container.
Alle 3 hebben ze de zelfde werking maar verschillen qua uiterlijk en gebruik. Ik heb al verschillende planten zo opgekweekt en ik merk dat ze veel sneller settelen, gezonder zijn en sneller groeien. Voorbeelden hiervan bij ons in de tuin zijn Albizia coreana, Leptospermum namadgiensis, Eucalyptus debeuzevillei, Lagerstroemia muskogee

Een bijgaand artikel van Carl Whitcomb over de “4 inch rule” dat betrekking heeft op de speciale potjes van rootmaker.

Hoe je maximale wortelvertakking krijgt in containers

Carl Whitcomb, PhD – Lacebark Inc.

Iedereen die ooit struiken of bomen heeft gesnoeid om een haag te vormen, heeft de “4-inch regel” ervaren. Het is al lang bekend dat wanneer een takje of scheut wordt teruggesnoeid, er vertakking ontstaat. Maar heb je ook gezien waar dat gebeurt? Meestal vanaf het snoeipunt en ongeveer 10 cm terug langs de tak. Laat de nieuwe scheuten vervolgens weer 10 tot 15 cm groeien en snoei opnieuw, dan ontstaat nog meer vertakking.

Vertakking ontstaat doordat de eindknop wordt verwijderd, samen met het hormoon dat vertakking onderdrukt (apicale dominantie). Wat pas de laatste jaren bekend is geworden, is dat deze 4-inch regel ook geldt voor wortels. Vooral jonge wortels reageren hier sterk op; zij zijn als het ware de ondergrondse tegenhanger van jonge twijgen.

Naarmate wortels ouder worden, reageren ze minder sterk op snoei, net zoals dikke takken dat doen. Wortelpunten oefenen eveneens apicale dominantie uit. Vooral de witte wortelpunt is zeer gevoelig. Wanneer luchtwortelsnoei (air-root-pruning) op de juiste plek gebeurt, vormen zich vaak binnen 3 tot 5 dagen nieuwe zijwortels en wordt de 4-inch regel duidelijk zichtbaar.

In de natuur groeit een penwortel meestal recht naar beneden totdat de omstandigheden ongunstig worden, bijvoorbeeld door stenen, harde ondergrond, zuurstofgebrek of een hoge waterstand. Pas wanneer de wortelpunt stopt met groeien of afsterft, ontstaat vertakking. Tegen die tijd zijn de wortels vlak onder het grondoppervlak vaak al te oud geworden om veel nieuwe zijwortels te vormen. Daardoor ontstaat in de natuur vaak slechts een fractie van de wortelvertakking die mogelijk is wanneer jonge wortelpunten vroegtijdig worden gesnoeid door lucht in een container.

Horizontale wortels reageren ook op de 4-inch regel. Maar dit geldt niet voor wortels die tegen de wand van een gladde pot groeien en gaan ronddraaien. Een uitzondering ontstaat wanneer zonlicht de potwand opwarmt en wortels afsterven door hitte (“heat-pruning”); vanaf dat sterftepunt ontstaat dan wel opnieuw vertakking.

Heb je ooit gemerkt dat een plant langzaam wortelt wanneer hij vanuit een kleine pot direct in een veel te grote pot wordt gezet? De wortelkluit blijft dan vaak slap en beweegt mee in de wind. Dat komt doordat de nieuwe pot groter is dan de 4-inch regel toelaat. Hierdoor is veel extra groeitijd nodig voordat een stevige wortelkluit ontstaat. Whitcomb heeft zelfs situaties gezien waarbij een plant bovengronds verkoopbaar leek, maar ondergronds nog te weinig stabiele wortels had.

De 4-inch regel geldt vooral voor planten in containers. Waarom? Omdat wortels zich in luchtige potgrond vrijwel zonder weerstand kunnen uitbreiden, waardoor natuurlijke vertakking beperkt blijft. In volle grond ervaren wortels veel meer weerstand van de bodem, wat automatisch meer zijwortels stimuleert. Alleen in extreem zandige grond gebeurt dit minder.

Om een zo vezelig mogelijk wortelstelsel te ontwikkelen, adviseert Whitcomb een stek- of kiempot van ongeveer 10 cm diep en maximaal 20 cm breed. In de praktijk is een container van 10 cm diep en 5 tot 10 cm breed ideaal en ruimte-efficiënt.

Bij het verpotten vanuit een RootMaker® container moet je de 4-inch regel blijven respecteren om maximale wortelvertakking te behouden. Dat betekent dat jonge planten niet direct in extreem grote potten gezet moeten worden.

Belangrijk: de 4-inch regel lost het probleem niet op van planten die te lang in dezelfde pot blijven staan. Wortelvertakking volgt een soort klokcurve: eerst neemt de vertakking sterk toe, bereikt een maximum, en neemt daarna weer af als de plant niet tijdig wordt verpot. De beschikbare ruimte raakt simpelweg vol met wortels, waardoor nieuwe wortels geen ruimte meer hebben om zich te ontwikkelen. Zelfs zonder ronddraaiende wortels kan de groei dan stagneren.

De enige oplossing is tijdig verpotten — wanneer de plant het nodig heeft, niet wanneer het toevallig uitkomt.

Door gebruik te maken van de 4-inch regel en luchtwortelsnoeiende containers wordt wortelvertakking in het hele substraat gemaximaliseerd. Hierdoor krijgen wortels optimale toegang tot water en voedingsstoffen, wat de bovengrondse groei stimuleert en leidt tot sterkere, gezondere planten. Combineer dit met tijdig verpotten van de ene wortelsnoeiende container naar de volgende, en zowel wortel- als topgroei maken een enorme sprong vooruit.

 
 

 

rootmaker
Foto boven: zie het verschil!! Beide zaadjes zijn 3 dagen oud. Het zaadje links is opgekweekt in een gewone zaaitray en heeft haast geen uitlopers. Het zaadje rechts is gezaaid in een rootmaker propagation cell, en heeft veel horizontale uitlopers.
rootmaker
Foto boven: Dit is een voorbeeld van een uitneembaar zaai/stek potje. Hij wordt verkocht onder de naam rootmaker express 18 (25 cu. in.)
rootmaker
Foto boven: verschillende voorbeelden van de containers en potjes die beschikbaar zijn bij rootmaker.

Fotos onder: op 12 juni 2011 heb ik enkele albizia coreana’s overgepot. Ze stonden in een rootmaker Express 18 Injection-molded Tray. Ik was positief verast door het aantal wortels; zoals u kunt zien op de foto’s. Opvallend is het aantal witte wortels en geen enkel worteltje draait om de kluit heen. Voor mij is dit het bewijs dat de potjes hun werk doen.

Translate »