Van Tasmanië tot de Andes: bijzondere winterharde exoten uit mijn collectie.
Acacia alpina is een dichte, breed uitgroeiende struik die van nature voorkomt in de alpiene en subalpiene gebieden van Zuidoost-Australië. De soort groeit meestal op hoogtes tussen 1300 en 2000 meter in open, winderige gebieden met ondiepe, rotsachtige granietbodems.
Deze bijzondere Acacia is vrijwel nergens verkrijgbaar in Europa en ook zaden zijn nauwelijks meer te vinden. Door zijn compacte groeiwijze, zilvergroene bladeren en hoge winterhardheid is het een zeer interessante soort voor liefhebbers van zeldzame Australische planten.
Deze plant staat hier al jaren in de tuin en blijkt volledig winterhard. Vooral op humusrijke grond in de halfschaduw groeit hij erg goed. De soort blijft relatief laag, maar groeit breeduit en vormt een mooie dichte struik.
Winterhardheid: -16°C
Herkomst: Zuidoost-Australië
Hoogte: ongeveer 1–2 meter hoog, maar in de natuur soms tot 10 meter breed
Groeiwijze: laagblijvend, breeduitgroeiend en vrij snelgroeiend
Albizia coreana komt uit een zeer geïsoleerd gebied in Zuid-Korea. De boom is endemisch op Yudal Mountain, nabij de stad Mokpo, en is in cultivatie nauwelijks getest. De soort werd voor het eerst beschreven door de Japanse botanicus Takenoshin Nakai.
In Amerika staat deze boom in enkele botanische tuinen, maar voor zover ik weet groeit hij nergens anders in Europa. Het is een zone 6-soort die in veel opzichten afwijkt van de gewone Albizia julibrissin.
Albizia coreana staat slechts in enkele Amerikaanse arboretums en is extreem zeldzaam in cultuur. In het wild wordt de soort bedreigd doordat hij gemakkelijk hybridiseert met Albizia julibrissin.
Deze soort staat hier al sinds 2010 in de tuin en heeft nog nooit winterschade gehad. De boom bloeit eerder dan Albizia julibrissin en heeft crèmekleurige bloemen met een subtiele roze tint aan de basis. Ook de bladeren zijn duidelijk groter dan die van de gewone zijdeboom.
Winterhardheid: -20°C
Herkomst: Zuid-Korea
Hoogte: ongeveer 6 meter
Groeiwijze: snelgroeiende, opgaande kleine boom
Bursaria spinosa komt voor in grote delen van Zuidoost-Australië en groeit daar in open bossen, droge eucalyptusbossen, rotsachtige hellingen en struikgebieden. De soort is zeer variabel en kan zowel voorkomen in warme kustgebieden als in koelere bergregio’s met regelmatige vorst.
Deze soort wordt in Europa nauwelijks aangeboden, terwijl het een van de sterkste en meest veelzijdige Australische struiken is. Vooral oudere exemplaren krijgen een grillige groeivorm met decoratieve stammen en massa’s kleine witte bloemen. In Australië kan de soort tientallen jaren oud worden en vormt hij een belangrijk onderdeel van de natuurlijke vegetatie.
Deze soort blijkt hier uitstekend winterhard en groeit verrassend snel. De plant heeft nog nooit winterschade gehad en vormt een stevige, breed vertakte struik. In de zomer zit hij vol met kleine witte bloemen die veel insecten aantrekken.
Winterhardheid: ongeveer -16°C
Herkomst: Zuidoost-Australië
Hoogte: 3 tot 10 meter
Groeiwijze: snelgroeiende, breed vertakte struik of kleine boom
Celmisia spectabilis komt van nature voor in de alpiene gebieden van Nieuw-Zeeland, waar de plant groeit op open berghellingen, vochtige graslanden en rotsachtige plaatsen op grote hoogte. In deze gebieden krijgt de soort te maken met sneeuw, harde wind, intense UV-straling en stevige vorst.
De plant behoort tot de bekendste alpiene soorten van Nieuw-Zeeland en groeit vaak in extreem ruige omstandigheden.
Deze soort wordt nauwelijks aangeboden in Europa en valt direct op door de grote zilverachtige bladeren en opvallende margrietachtige bloemen. Oudere planten vormen prachtige pollen die bijna een subtropische uitstraling hebben, terwijl ze juist afkomstig zijn uit koude berggebieden.
Binnen het geslacht Celmisia behoort deze soort tot de meest indrukwekkende en sierlijke soorten.
Deze plant blijkt hier uitstekend winterhard en heeft nog nooit schade gehad tijdens de winter. Vooral op vochtige maar goed doorlatende grond groeit hij sterk. In het voorjaar verschijnen grote witte bloemen boven het zilvergroene blad, wat een bijzonder effect geeft.
Winterhardheid: ongeveer -15°C tot -18°C
Herkomst: Nieuw-Zeeland
Hoogte: ongeveer 40 tot 60 cm
Groeiwijze: compacte polvormende vaste plant
Fitzroya cupressoides komt van nature voor in de gematigde regenwouden van Zuid-Chili en aangrenzend Argentinië. De soort groeit daar in extreem natte gebieden met veel neerslag, koele zomers en hoge luchtvochtigheid.
Vooral in de Andes en kustgebergtes vormt de boom indrukwekkende oerbossen.
In het wild kan deze soort meer dan 3000 jaar oud worden en behoort daarmee tot de oudste boomsoorten ter wereld.
Deze conifeer zie je vrijwel nooit in Nederland is een van de meest iconische bomen van Zuid-Amerika. Door de fijne schubachtige bladeren, perfect rechte groeiwijze en enorme leeftijd heeft de boom bijna iets prehistorisch. De soort wordt vaak vergeleken met reuzensequoia’s en andere oeroude coniferen, maar heeft een veel fijnere en elegantere uitstraling.
Deze soort groeit hier langzaam maar gestaag en heeft tot nu toe geen problemen gehad met winterkou. Vooral op vochtige, humusrijke grond lijkt de plant zich goed te ontwikkelen. De groei is compact en dicht, met prachtig frisgroen loof. De plant staat bij ons in humusrijke grond die goed vocht vasthoudt.
Winterhardheid: ongeveer -15°C tot -18°C
Herkomst: Chili en Argentinië
Hoogte: in de natuur meer dan 40 meter
Groeiwijze: langzaam groeiende, opgaande conifeer
Hakea microcarpa komt van nature voor in Zuidoost-Australië en Tasmanië. De soort groeit daar in vochtige heidevelden, open eucalyptusbossen, grasachtige moerasgebieden en langs beekjes.
De plant komt zowel voor in laaggelegen gebieden als in koelere montane en subalpiene gebieden met regelmatige vorst en sneeuwval.
De soort groeit vaak op vochtige, arme en rotsachtige gronden.
Deze soort wordt nauwelijks aangeboden in Europa en behoort tot de meest winterharde soorten binnen het geslacht Hakea. Vooral het fijne blad, de compacte groeiwijze en de natuurlijke uitstraling maken deze plant bijzonder.
Het fijne blad en de compacte groeiwijze geven de plant een bijna alpiene uitstraling.
Deze soort staat hier inmiddels al jarenlang in de tuin en heeft zonder problemen meerdere strenge winters overleefd. De plant groeit compact en dicht vertakt en blijft ook in de winter mooi groen. Vooral op goed doorlatende zandgrond lijkt hij zich uitstekend thuis te voelen.
Winterhardheid: ongeveer -16°C
Herkomst: Zuidoost-Australië en Tasmanië
Hoogte: ongeveer 2 tot 4 meter
Groeiwijze: compacte, dicht vertakte struik
.
Leptospermum namadgiensis is endemisch in een klein hooggelegen gebied langs de grens van New South Wales en het Australian Capital Territory in Australië.
De soort groeit in alpiene heidevelden en subalpiene bossen, vaak op blootgestelde rotsachtige bergkammen en bergtoppen op hoogtes tussen 1500 en 1820 meter.
In deze gebieden krijgt de plant regelmatig te maken met sneeuw, harde wind en stevige nachtvorst.
Deze soort werd pas in 1987 ontdekt en wordt vrijwel nergens aangeboden. Binnen het geslacht Leptospermum behoort dit waarschijnlijk tot de meest winterharde soorten.
Vooral de afschilferende bast maakt oudere exemplaren erg bijzonder. De bast laat in dunne reepjes los en blijft deels aan de stam hangen, wat de plant een zeer karakteristieke uitstraling geeft.
Deze soort staat hier inmiddels al jarenlang in de tuin en heeft nog nooit winterschade gehad. De plant groeit als een meerstammige struik en blijkt uitstekend aangepast aan het Nederlandse klimaat. In het voorjaar zit de plant vol met witte bloemen die mooi contrasteren met het donkergroene blad en de decoratieve bast.
Winterhardheid: ongeveer -16°C
Herkomst: Namadgi National Park, Australië
Hoogte: ongeveer 4 meter
Groeiwijze: snelle, meerstammige struik
Olearia megalophylla komt van nature voor in de koelere berggebieden van Zuidoost-Australië. De soort groeit daar in vochtige eucalyptusbossen, langs bosranden en op beschutte hellingen met humusrijke grond en regelmatige neerslag.
In de natuurlijke habitat krijgt de plant regelmatig te maken met vorst, mist en koele temperaturen.
Deze soort wordt vrijwel nergens aangeboden en valt direct op door het uitzonderlijk grote blad, iets wat binnen het geslacht Olearia zeldzaam is. Vooral de combinatie van tropisch ogend blad en hoge winterhardheid maakt deze plant bijzonder.
In het voorjaar kan de struik zich volledig vullen met massa’s kleine witte margrietachtige bloemen.
Deze soort doet het hier verrassend goed en heeft meerdere winters zonder schade doorstaan.
De plant heeft wat schade opgelopen toen ik hem verplaatst heb van een plekje van de halfschaduw naar de volle zon, maar nu staat hij echt op zijn plek.
Winterhardheid: ongeveer -14°C tot -16°C
Herkomst: Zuidoost-Australië
Hoogte: ongeveer 2 tot 4 meter
Groeiwijze: snelle, breed uitgroeiende struik
Pittosporum dallii komt van nature voor op het Noordereiland van Nieuw-Zeeland, waar de soort groeit in vochtige bergbossen en nevelrijke valleien. De boom groeit vaak op beschutte plekken met humusrijke grond, hoge luchtvochtigheid en relatief koele temperaturen.
In de natuurlijke habitat komt de soort vooral voor in hogere en koelere bosgebieden.
Deze soort wordt vrijwel nergens aangeboden en behoort tot de meest zeldzame soorten binnen het geslacht Pittosporum. Vooral het grote grijsgroene blad met de opvallend lichte onderzijde geeft de plant een bijna subtropische uitstraling.
Oudere exemplaren kunnen uitgroeien tot indrukwekkende kleine bomen met een zeer exotisch uiterlijk.|
Deze soort groeit hier verrassend goed en heeft meerdere winters zonder problemen doorstaan. Vooral op een beschutte plek met humusrijke grond lijkt de plant zich uitstekend thuis te voelen. Het grote blad geeft direct een exotische uitstraling aan de tuin.
Winterhardheid: ongeveer -12°C tot -15°C
Herkomst: Nieuw-Zeeland
Hoogte: ongeveer 6 tot 10 meter
Groeiwijze: snelgroeiende kleine boom of grote struik
Polylepis australis komt van nature voor in de Andes van Argentinië, waar de soort groeit op grote hoogtes in koele berggebieden met veel wind, sterke UV-straling en flinke temperatuurverschillen tussen dag en nacht.
De boom groeit vaak op droge rotsachtige hellingen en behoort tot de hoogst groeiende boomsoorten ter wereld.
Deze soort wordt vrijwel nergens aangeboden en heeft een zeer karakteristieke uitstraling. Vooral de afschilferende bast maakt oudere exemplaren bijzonder. De bast laat los in dunne papierachtige lagen, wat de boom een bijna prehistorisch uiterlijk geeft.
Binnen het geslacht Polylepis behoort deze soort tot de meest winterharde en sterkste soorten.
Deze soort blijkt hier verrassend goed winterhard en heeft meerdere winters zonder schade doorstaan. De groei is compact en stevig en de boom lijkt goed bestand tegen wind en kou. Vooral op goed doorlatende grond ontwikkelt de plant zich mooi.
Winterhardheid: ongeveer -15°C tot -18°C
Herkomst: Andesgebergte van Argentinië
Hoogte: ongeveer 4 tot 10 meter
Groeiwijze: langzaam tot matig groeiende kleine boom
